Trung tâm Quan trắc môi trường kỷ niệm 10 năm thành lập và phát triển

Trung tâm Quan trắc Môi trường là đơn vị trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng. Trung tâm được thành lập trên cơ sở đổi tên từ Trạm quan trắc môi trường theo Quyết định số 2404/QĐ-UB ngày 19/10/2005 của UBND thành phố Hải Phòng (Quyết định thành lập Trạm số 1514/QĐ-UB ngày 20/05/2004 của UBND thành phố Hải Phòng). Chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm được quy định rõ tại Quyết định số 148/QĐ-STN&MT ngày 22/08/2006 của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng, theo đó Trung tâm có chức năng:

  1. Giúp Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường bao gồm: quan trắc, giám sát, phòng chống ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường, ứng dụng công nghệ, điều tra xây dựng cơ sở dữ liệu, đào tạo cán bộ kỹ thuật về bảo vệ môi trường, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường.

  2. Thực hiện các hoạt động tư vấn, dịch vụ cho các tổ chức và công dân trong lĩnh vực quan trắc, phân tích môi trường và ứng dụng các biện pháp về bảo vệ môi trường.

  • Lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), Bản cam kết bảo vệ môi trường, Đề án bảo vệ môi trường,…
  • Lập báo cáo giám sát môi trường cho các doanh nghiệp, các Khu công nghiệp
  • Lập hồ sơ và thực hiện các thủ tục xin cấp giấy phép xả nước thải vào nguồn nước
  • Lập hồ sơ xin cấp Sổ đăng ký quản lý chủ nguồn thải chất thải nguy hại
  • Lập Báo cáo tình hình thực hiện giấy phép xả nước thải vào nguồn nước
  • Lập báo cáo tình hình quản lý chất thải của chủ nguồn thải chất thải nguy hại
  • Lập phương án phòng ngừa ứng phó sự cố hóa chất
  • Lập kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu
  • Tổ chức huấn luyện đào tạo, truyền thông về lĩnh vực bảo vệ môi trường.
  • Tư vấn các vấn đề liên quan đến lĩnh vực môi trường: các quy định, quản lý, phân loại, thu gom chất thải… tại doanh nghiệp.
  • Tư vấn xử lý nước thải/chất thải.
  • Các dịch vụ khác liên quan đến việc bảo vệ môi trường.
Cơ cấu tổ chức của Trung tâm bao gồm Ban Giám đốc và 03 phòng chuyên môn:

  • Phòng Kế hoạch Tổng hợp.
  • Phòng Quan trắc và phân tích môi trường.
  • Phòng Tư vấn và Dịch vụ kỹ thuật môi trường.

Tổng số cán bộ, viên chức, người lao động tại Trung tâm là 35 người, trong đó 04 người có trình  độ thạc sĩ, 29 người có trình độ đại học, 01 người có trình độ trung cấp. Là một đơn vị có tính chất đặc thù về khoa học kỹ thuật, để đáp ứng sự phát triển,  hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao Trung tâm luôn đẩy mạnh công tác đào tạo chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ nhân viên bằng nhiều hình thức: đào tạo nội bộ, tham gia các dự án tăng cường năng lực, thường xuyên cử nhân viên tham gia các khóa đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ do các viện, trường đại học và các đơn vị có năng lực tổ chức.

Hiện tại, Trung tâm đã có trụ sở làm việc gồm 02 phòng phục vụ công tác thí nghiệm riêng biệt và có đủ các phòng với diện tích tương đối phù hợp cho các bộ phận chuyên môn làm việc và đầy đủ các trang thiết bị phục vụ công tác văn phòng.

Trang thiết bị phục vụ quan trắc và phân tích môi trường đã không ngừng được dầu tư nâng cấp bằng sự hỗ trợ của các dự án quốc tế: Dự án môi trường Việt Nam – Canada (VICEP); Dự án tăng cường năng lực quản lý môi trường nước Việt Nam do JICA tài trợ, đầu tư từ nguồn ngân sách của thành phố và một phần tái đầu tư từ nguồn doanh thu dịch vụ của Trung tâm. Các trang thiết bị về quan trắc và phân tích của Trung tâm đã từng bước đáp ứng được mục tiêu quan trắc, phân tích các thành phần cơ bản của môi trường: nước, không khí, đất. Nhiều hệ thống thiết bị hiện đại phục vụ công tác quan trắc và phân tích môi trường đã được trang bị và hoạt động hiệu quả như: Thiết bị quan trắc khí thải tại nguồn; Hệ thống thiết bị phân tích kim loại bằng quang phổ hấp phụ nguyên tử (AAS); Hệ thống thiết bị sắc ký khí (GC) phân tích thuốc trừ sâu và các hợp chất hữu cơ bay hơi.

Trung tâm đã chủ động xây dựng và củng cố năng lực chuyên môn nghiệp vụ từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao và ngày càng phát triển cả về chất và lượng.

Hàng năm, theo chức năng nhiệm vụ, Trung tâm tiến hành các kế hoạch quan trắc phục vụ đánh giá chất lượng một số thành phần môi trường của thành phố như:

  • Quan trắc chất lượng môi trường không khí xung quanh thành phố tại khu vực nội thành và huyện Thủy Nguyên;
  • Quan trắc đánh giá chất lượng nước 3 sông cung cấp nước ngọt chủ yếu trên địa bàn thành phố là sông Giá, sông Rế, sông Đa Độ;
  • Quan trắc chất lượng nước mặt của các kênh, hồ khu vực nội thành và chất lượng nước mặt khu vực các bãi rác.

Các kết quả quan trắc đã kịp thời tổng hợp chuyển cho cơ quan quản lý sau mỗi đợt quan trắc và thực hiện việc tổng hợp, đánh giá kết quả, đề xuất các giải pháp sau từng năm, từng giai đoạn, góp phần đánh giá hiện trạng môi trường thành phố, giúp cơ quan quản lý đưa ra những quyết định về quy hoạch, kế hoạch. Ngoài ra, Trung tâm còn thực hiện các chương trình quan trắc phục vụ trả lời kiến nghị cử tri, giải quyết thanh tra, kiểm tra, khiếu kiện về môi trường: Thực hiện ít nhất 1 lần/năm chương trình quan trắc phục vụ trả lời kiến nghị tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân thành phố; Thường xuyên phối hợp với các đơn vị (Thanh tra sở, Chi cục Bảo vệ môi trường, Chi cục Biển và Hải Đảo, Cảnh sát Môi trường, phòng Tài nguyên và Môi trường các quận huyện) thực hiện công tác quan trắc phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu kiện về môi trường. Các kết quả quan trắc và phân tích kịp thời, chính xác đã góp phần vào công tác xử lý các khiếu kiện về môi trường trên địa bàn thành phố.

Ngoài việc thực hiện các công tác phục vụ quản lý nhà nước, Trung tâm Quan trắc môi trường còn chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn trong hoạt động tư vấn và thực hiện các dịch vụ trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường. Trung tâm đã thực hiện quan trắc và phân tích được hàng trăm thông số cho hầu hết các thành phần môi trường đất, nước, không khí; Lĩnh vực tư vấn cũng không ngừng được mở rộng và nâng cao, các sản phẩm dịch vụ về tư vấn luôn được phát triển đáp ứng yêu cầu của khách hàng về việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường, lượng khách hàng là các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ sử dụng dịch vụ tư vấn của Trung tâm ngày một tăng đặc biệt là các khách hàng doanh nghiệp của những nước phát triển đầu tư trên địa bàn Hải Phòng (Nhật Bản, Hàn Quốc..).

Về thực hiện hoạt động dịch vụ, đến nay Trung tâm đã lập hàng trăm báo cáo đánh giá tác động môi trường, bản cam kết bảo vệ môi trường, đề án bảo vệ môi trường cho các dự án đầu tư và cơ sở sản xuất trên địa bàn thành phố; Thiết lập các loại hồ sơ về môi trường khác như đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại, đăng ký xả nước thải vào nguồn nước, hoàn thành các phụ lục báo cáo đánh giá tác động môi trường, ứng phó sự cố tràn dầu... ; Thực hiện hàng trăm lượt báo cáo quan trắc tuân thủ cho các cơ sở sản xuất và kinh doanh dịch vụ trên địa bàn thành phố. Trong đó, Trung tâm đã thực hiện tư vấn về công tác bảo vệ môi trường cho nhiều khu công nghiệp, dự án, nhà máy lớn, những công trình trọng điểm của thành phố như: Khu công nghiệp Đình Vũ; Khu công nghiệp Nomura; Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng.... Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cát Bi; Dự án đầu tư xây dựng cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện; Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Hà Nội Hải Phòng; Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy sản xuất lốp xe Bridgestone Việt Nam; Dự án đầu tư xây dựng nhà máy sơ sợi Polyester... Một số công ty hoạt động dịch vụ cung ứng xăng dầu và dịch vụ cảng; Công ty DAP; Công ty Cổ phần đồ hộp Hạ Long... . Các hoạt động tư vấn của Trung tâm đã thúc đẩy việc tuân thủ pháp luật của các đơn vị hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn thành phố góp phần không nhỏ vào công cuộc bảo vệ môi trường.

Trung tâm cũng từng bước tăng cường nghiên cứu khoa học phục vụ công tác bảo vệ môi trường, đến nay Trung tâm đã thực hiện tư vấn và chuyển giao công nghệ xử lý nước thải cho 05 cơ sở sản xuất trên địa bàn thành phố; Tham gia Dự án Tăng cường năng lực quản lý môi trường nước Việt Nam do JCA tài trợ (năm 2011 và 2012); Tham gia Dự án nâng cao khả năng thích ứng của các khu dự trữ sinh quyển ven biển Việt Nam do Thụy Điển tài trợ (MCD); Tham gia Dự án cạnh tranh ngành chăn nuôi và an toàn thực phẩm do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì (LIFSAP).

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần cho sự phát triển vượt bậc về năng lực chuyên môn, là ngay từ ngày đầu thành lập tập thể Lãnh đạo Trung tâm đã định hướng và bắt tay vào nghiên cứu, triển khai xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến để hỗ trợ công tác quản lý các hoạt động của Trung tâm. Trung tâm là đơn vị đầu tiên tại Hải Phòng hoạt động trong lĩnh vực khoa học môi trường được cấp chứng chỉ ISO/IEC 17025:2005 cho các hoạt động quan trắc và phân tích môi trường vào tháng 1 năm 2007. Và hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9001:2008 cho toàn bộ các hoạt động của Trung tâm được đưa vào áp dụng từ tháng 9 năm 2008 và đến tháng 5 năm 2009 được chứng nhận hợp chuẩn.

Tập thể lãnh đạo, viên chức, người lao động Trung tâm Quan trắc môi trường nhận thức sâu sắc rằng, 10 năm so với lịch sử hình thành và phát triển của một đơn vị là khoảng thời gian không dài. Những kết quả, thành tích mà Trung tâm đạt được trong thời gian qua mới chỉ là những thành quả bước đầu đặt nền móng cho sự phát triển trong tương lai. Trong giai đoạn tiếp theo, tập thể lãnh đạo, viên chức, người lao động Trung tâm Quan trắc môi trường tiếp tục đoàn kết, nỗ lực phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao góp phần vào sự phát triển chung của ngành tài nguyên môi trường và sự nghiệp bảo vệ môi trường của thành phố Hải Phòng./.